Дадатковае назапашвальнае пенсійнае страхаванне

27 верасня Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь быў падпісаны Указ №367 «Аб добраахвотным страхаванні дадатковай назапашвальнай пенсіі». Згодна з дакументам, паралельна з існуючай пенсіённай сістэмай з 1 кастрычніка 2022 года ў краіне пачне працаваць новы механізм для добраахвотнага назапашвальнага страхавання пенсій. Указам устаноўлена, што ажыццяўляць страхаванне будзе Рэспубліканскае унітарнае страхавое прадпрыемства «Стравіта», якое ўжо 20 гадоў займаецца добраахвотным страхаваннем жыцця і дадатковай пенсіі.

Мэта новаўвядзення - пашырыць магчымасці для павышэння матэрыяльнага забеспячэння ў старасці, стымуляваць удзел грамадзян у добраахвотным страхаванні.

Ніжэй прадстаўлены адказы на найбольш частыя пытанні: як будзе працаваць фінансавы інструмент для грамадзян і арганізацый?

Як будзе працаваць механізм страхавання?

Сутнасць заключаецца ў суфінансаванні работадаўцам пенсійных накапленняў грамадзяніна на суму, роўную яго плацяжам па дагавору страхавання, але не больш за 3 працэнты ад заработнай платы (даходу) работніка. Па жаданні работніка, памер самастойных узносаў можа быць павялічаны да 10 працэнтаў ад яго заработнай платы (даходу).

Узнос работніка, % Узнос наймальніка, % Разам памер узносу, %
1 1 2
2 2 4
3 3 6
4 3 7
5 3 8
... 3 ...
10 3 13

Узносы налічваюцца і назапашваюцца на персанальным рахунку, у адрозненне ад Фонда сацыяльнай абароны насельніцтва Міністэрства працы і сацыяльнай абароны. Пасля дадзеныя сродкі размяшчаюцца на рынкавых умовах у дэпазіты, каштоўныя паперы. Гэта дае магчымасць абараніць сродкі грамадзян ад інфляцыі.

Норма даходнасці па дагаворы дадатковага назапашвальнага пенсіённага страхавання ўстанаўліваецца ў памеры стаўкі рэфінансавання Нацыянальнага банка, якая дзейнічае ў адпаведным перыядзе тэрміну страхавання. Парадак налічэння і размеркавання дадатковай даходнасці (страхавога бонуса) будзе ўстанаўлівацца страхоўшчыкам па ўзгадненню з Міністэрствам фінансаў.

Што трэба зрабіць, каб уступіць у праграму?

Заключыць дагавор страхавання можа працуючы грамадзянін, якому да дасягнення пенсіённага ўзросту застаецца больш за 3 гады. Наймальнік не павінен знаходзіцца ў стадыі ліквідацыі ці банкруцтва.

З 1 кастрычніка 2022 года можна будзе наведаць офіс Стравіты або запоўніць заяву аб страхаванні анлайн на сайце кампаніі. Неабходна будзе паказаць:

  • памер уласных адлічэнняў: ад 1 да 10 працэнтаў ад заработнай платы;
  • тэрмін выплаты (атрымання) дадатковай пенсіі: на працягу 5 ці 10 гадоў;
  • інфармацыю аб наймальніку.

Пасля заключэння дагавора страхавання неабходна прадставіць наймальніку копію гэтага дакумента, а таксама напісаць заяву на ўтрыманне страхавога ўзносу з заработнай платы.

Далей уся адказнасць за разлікі і пералічэнні ляжыць на наймальніку. Выплата ажыццяўляецца шляхам утрымання наймальнікам з заработнай платы страхавальніка і пералічэння на рахунак Стравіты вызначанага ў дагаворы страхавання працэнта штомесяц.

Што ў праграме добраахвотнага страхавання азначае механізм дзяржаўнага суфінансавання?

Працадаўца кожны месяц накіроўвае ў ФСАН суму ў памеры 28% ад заработнай платы работніка.

Пасля ўступлення ў сілу Указа нумар 367, калі работнік заключыў дагавор аб дадатковым назапашвальным пенсіённым страхаванні і, дапусцім, вырашыў аддаваць 3 працэнты ад зарплаты, у ФСАН працадаўца накіруе 25 працэнтаў, а на імянны рахунак работніка ў страхавой кампаніі - 3 працэнты, суразмерна ўзносу работніка. .

Дзяржава, вядома, недаатрымлівае - з'яўляюцца выпадаючыя даходы. Яны (у залежнасці ад патрэбнасці) стануць кампенсавацца за кошт рэспубліканскага бюджэту, калі работнік, за якога частку ўзносаў работадаўца накіроўвае на імянны рахунак, аформіць сабе звычайную пенсію ў пенсіённай сістэме. Разлічвацца яна будзе па тых жа нормах, што і ўсім астатнім. У гэтым і заключаецца дзяржаўнае суфінансаванне.

У якіх выпадках Стравіта можа адмовіць у заключэнні дамовы страхавання па новай праграме?

У праграме не могуць удзельнічаць індывідуальныя прадпрымальнікі і самазанятыя, а таксама работнікі, у якіх работадаўца знаходзіцца ў працэсе ліквідацыі або банкруцтва.

Ці магчыма ўносіць змены ва ўмовы дамовы?

У перыяд назапашвання ўдзельнік праграмы раз у год можа ўносіць карэктывы ў выбраны ім тарыф і змяняць працэнт сваіх адлічэнняў на асабісты рахунак.

Хтосьці пачне з праграмы «3 +3», калі 3% ад сваёй зарплаты пералічвае страхавальнік, а 3% - працадаўца. На нейкім этапе ён можа звярнуцца ў страхавую кампанію і павялічыць памер адлічэнняў. Або наадварот, калі першапачаткова быў абраны больш высокі тарыф, то ў выпадку зніжэння ўзроўню даходаў яго можна зменшыць.

Ці можна атрымліваць заробак у рублях, а збіраць - у далярах?

Назапашванні на «другую пенсію» і выплаты робяцца ў беларускіх рублях.

Якія падатковыя перавагі атрымліваюць працаўнік і працадаўца?

Для прывабнасці і развіцця ўводзімага віду страхавання для работніка і работадаўцы захоўваюцца дзеючыя падатковыя прэферэнцыі для добраахвотнага пенсіённага страхавання.

Для юрыдычных асоб, якія заключылі дагавор пенсіённага страхавання на карысць работнікаў, прадугледжаны наступныя льготы:

  • Страхавыя ўзносы ўключаюцца ў склад затрат па вытворчасці і рэалізацыі прадукцыі, тавараў (работ, паслуг), якія ўлічваюцца пры падаткаабкладанні.
  • На суму страхавых узносаў не налічваюцца ўзносы па дзяржаўнаму сацыяльнаму страхаванню ў Фонд сацыяльнай абароны насельніцтва і Белдзяржстрах.
  • Страхавыя плацяжы па дагаворах страхавання на карысць работнікаў не адбіваюцца ў складзе фонду заработнай платы.

Пры гэтым для працадаўцы змяншаецца памер абавязковага страхавога ўнёску на пенсійнае страхаванне на велічыню страхавога ўнёску за кошт сродкаў працадаўцы:

28% - памер страхавога ўзносу = абавязковы страхавы ўзнос на пенсіённае страхаванне

Для работнікаў:

  • Фізічная асоба, якая заключыла дагавор пенсіённага страхавання, мае права атрымаць падатковы вылік на суму выплачаных страхавых узносаў.

Якія гарантыі даюцца па вяртанні назапашаных сродкаў?

Дзяржава рэгламентуе размяшчэнне грашовых сродкаў страхоўшчыка ў дзяржаўных банках і каштоўных паперах Міністэрства фінансаў і Банка развіцця; гарантуе страхавыя выплаты, калі дагаворы страхавання заключаны з дзяржаўнымі страхавымі арганізацыямі.

Для абароны інтарэсаў грамадзян на выпадак невыканання сваіх абавязацельстваў страхавыя арганізацыі ствараюць гарантыйныя фонды, сродкі якіх пералічваюць у рэспубліканскі бюджэт. Гэтыя сродкі маюць мэтавае прызначэнне і выдзяляюцца страхоўшчыку па рашэнню Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, калі страхоўшчык не можа выканаць свае абавязацельствы.

Пры спыненні дагавора дадатковага назапашвальнага пенсіённага страхавання ў выпадку смерці або інваліднасці страхавальніка выплачваецца выкупная сума ў памеры сумы фактычна выплачаных страхавых узносаў за вылікам расходаў на вядзенне справы, павялічаная на велічыню даходу (норма даходнасці і страхавы бонус).

Ці прадугледжана ўспадкоўванне назапашвальнай пенсіі?

У выпадку, калі страхавальнік не дажыў да пенсійнага ўзросту, то спадкаемцам выплачваецца назапашаная сума, у тым ліку даходнасць і бонус, за вылікам выдаткаў страхоўшчыка.
Назапашванні па страхаванні дадатковай пенсіі ўспадкоўваюцца па законе. Акрамя гэтага, вы можаце аформіць завяшчанне з указаннем, хто мае права атрымаць сродкі пасля смерці. У якасці спадкаемца можна разглядаць як фізічную, так і юрыдычную асобу.
Таксама калі чалавек выйшаў на пенсію, але праз нейкі час сышоў з жыцця, усё, што належыць яму па дамове, спадчыннікі таксама атрымаюць.

Ці можна перапыніць дамову, забраць грошы раней наступу пенсійнага ўзросту?

Калі спыніць выплату страхавога ўзносу, то назапашаная да гэтага перыяду сума замарожваецца, аднак на яе працягвае налічвацца даходнасць і бонус, але атрымаць яе можна толькі пасля наступлення агульнаўстаноўленага пенсіённага ўзросту.

У выпадку датэрміновага выхаду на пенсію ці зможа грамадзянін скарыстацца зберажэннямі?

Выплата робіцца толькі пасля дасягнення агульнаўстаноўленага пенсіённага ўзросту.

Што рабіць з унёскамі, калі застаўся без працы?

Калі чалавек, які заключыў дамову страхавання, па нейкіх прычынах стаў беспрацоўным, то ён можа прыпыніць выплату страхавых узносаў, напісаўшы заяву.

Калі сітуацыя з працаўладкаваннем вырашыцца, трэба напісаць заяву аб аднаўленні выплаты страхавых узносаў.

Як быць, калі заробак знізіўся і не хапае грошай на ўнёскі?

У такой сітуацыі трэба падаць пісьмовую заяву страхоўшчыку і выбраць іншы страхавы тарыф. Калі казаць проста - перагледзець памер страхавых узносаў. Але зрабіць гэта можна толькі адзін раз за год.
Таксама ў любы момант можна як спыніць выплату ўзносаў, так і аднавіць - па пісьмовай заяве.

Як паступіць з дамовай у выпадку змены месца працы?

Калі страхавальнік памяняў працу, яму дастаткова паведаміць Стравіту аб змене працадаўцы. А таксама прад'явіць новаму працадаўцу дамову, якая заключана раней.

Далей адлічэннямі на асабісты рахунак страхавальніка будзе займацца дзеючы працадаўца.

Якія магчымасці па дадатковым назапашванні на пенсію ёсць у катэгорый грамадзян, якія не могуць удзельнічаць у новых праграмах? Напрыклад, для індывідуальных прадпрымальнікаў, самазанятых

Яны могуць звярнуцца напрамую ў Стравіце і заключыць дагавор страхавання па дзеючых праграмах назапашвання на "другую" пенсію.

Што будзе з 1 кастрычніка 2022 года з дзейнымі дагаворамі назапашвання на «другую» пенсію ў Стравіце?

Заключаныя дагаворы страхавання прадоўжаць сваё дзеянне да поўнага выканання гэтых абавязацельстваў.
Працуючы грамадзянін, у якога ёсць дзеючая дамова добраахвотнага страхавання дадатковай пенсіі, мае права звярнуцца ў Стравіту для скасавання такой дамовы з накіраваннем грашовых сродкаў, наяўных на яго імянным асабовым рахунку, на новую праграму.

Як фарміруецца даходнасць па дагаворах (праграмах) зараз?

Страхавыя ўзносы, якія назапашваюцца па дагаворы, павялічваюцца за кошт гарантаваных працэнтаў, якія налічваюцца на іх. Стравіта інвесціруе атрыманыя ўзносы ў надзейныя фінансавыя інструменты (дзяржаўныя каштоўныя паперы і дэпазіты ў дзяржаўных банках). Дзякуючы гэтаму кампанія мае магчымасць дадаткова да гарантаванай даходнасці налічваць страхавы бонус, пры гэтым капітал застрахаванай асобы расце. Такім чынам, назапашванні абаронены ад інфляцыі.

У 2021 годзе сярэдняя стаўка фактычнай сукупнай даходнасці па дагаворах страхавання ў беларускіх рублях склала 14,34%, у доларах ЗША - 4,26%, у расійскіх рублях - 5,87%.

Ці патрэбны кантроль за тым, як пералічвае сродкі працадаўца? Ці трэба збіраць пацверджанні аб выплатах для страхоўшчыка?

Пасля перадачы дамовы страхавання працадаўцу збіраць пацвярджальныя даведкі аб выплатах не трэба. Стравіта сама правярае працадаўцу. Але для змены тарыфу або прыпынення выплаты ўзносаў вам неабходна звярнуцца ў страхавую кампанію і пасля паведаміць аб гэтым працадаўцы.

Ці можна назапашваць пенсію не сабе, а сваім сваякам?

Заключыць дамову страхавання ў дачыненні да сваякоў нельга.

Ці можна, працуючы па дамове падраду, удзельнічаць у такім назапашванні пенсіі?

У тэрміналогіі ўказа вызначана, што грамадзяне, якія працуюць, - гэта людзі, якія працуюць як па працоўных, так і па грамадзянска-прававых дагаворах. Адпаведна, у вас ёсць права на ўдзел у сістэме страхавання.

Работнік можа выбраць працэнт адлічэнняў ад сваёй зарплаты, працадаўца абавязаны дадаваць столькі ж, але не больш за 3%. А калі працадаўца не згодзен? Ці можна яго абавязаць? І хто гэта мусіць рабіць?

Згодна з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь "Аб добраахвотным страхаванні дадатковай назапашвальнай пенсіі" ад 29.09.2021 нумар 367 работадаўца не мае права адмовіць ва ўдзеле ў страхаванні.

У якім аб'ёме страхавая кампанія налічае дадатковы даход на назапашванні работнікаў і як часта?

Парадак налічэння і размеркавання дадатковай даходнасці (страхавога бонуса) устанаўліваецца страхоўшчыкам па ўзгадненню з Міністэрствам фінансаў Рэспублікі Беларусь.

Ці налічваецца дадатковы даход на назапашванні работніка ў тыя месяцы, калі ён прыпыняе адлічэнні?

На ўзносы будзе налічвацца гарантаваная даходнасць у памеры стаўкі рэфінансавання, а таксама дадатковы даход - страхавы бонус. Парадак налічэння і размеркавання дадатковай даходнасці (страхавога бонуса) устанаўліваецца страхоўшчыкам па ўзгадненню з Міністэрствам фінансаў Рэспублікі Беларусь.

Калі працаўнік выйшаў на пенсію, але працягвае працаваць, ці можа ён атрымліваць выплаты?

Тэрмін заканчэння дагавора страхавання - дасягненне агульнаўстаноўленага ўзросту. Таму па дасягненні агульнаўстаноўленага ўзросту страхавальнік будзе атрымліваць назапашаную дадатковую пенсію штомесяц на працягу 5 ці 10 гадоў (на яго выбар).

Калі чалавек пайшоў на пенсію, але працягвае працаваць, ён не атрымлівае 100 працэнтаў працоўнай пенсіі, яна індэксуецца. А як адбываецца ў выпадку з выплатамі дадатковай пэнсіі? Яны таксама меншыя?

Па дасягненні агульнаўстаноўленага ўзросту страхавальнік будзе атрымліваць назапашаную дадатковую пенсію штомесяц на працягу 5 ці 10 гадоў (на яго выбар). Калі чалавек працягвае працаваць пасля дасягнення агульнаўстаноўленага пенсіённага ўзросту, гэта не ўплывае на памер дадатковай назапашвальнай пенсіі, яе чалавек атрымлівае ў поўным аб'ёме ў адпаведнасці з дагаворам страхавання.

Выплаты дадатковай пенсіі робяцца па дасягненні агульнаўстаноўленага пенсійнага ўзросту. Якім чынам яны робяцца ў тых выпадках, калі чалавек сыходзіць на пенсію раней (напрыклад, вайскоўцы, міліцыянты)?

Заключыць дагавор страхавання можа працуючы грамадзянін, якому да дасягнення агульнаўстаноўленага пенсіённага ўзросту застаецца не менш як 3 гады і за якога выплачваюцца ўзносы ў ФСАН. У выпадку міліцыянтаў і вайскоўцаў - унёскі ў ФСАН не выплачваюцца, такім чынам, яны не могуць прыняць удзел у дадзенай праграме, але могуць скарыстацца дзейнымі праграмамі страхавання і назапашваць самастойна без удзелу працадаўцы і дзяржавы.

Для шматдзетных маці зараз у агульны стаж разам з перыядамі працы залічваюцца таксама перыяды догляду дзяцей ва ўзросце да 3 гадоў агульнай працягласцю не больш за 12 гадоў. Ці могуць шматдзетныя маці назапашваць "другую" пенсію?

Заключыць дагавор страхавання можа працуючы грамадзянін, якому да дасягнення пенсіённага ўзросту застаецца не менш як 3 гады і за якога выплачваюцца ўзносы ў ФСАН. У выпадку шматдзетных маці - падчас знаходжання іх у водпуску па догляду за дзецьмі ўзносы ў ФСАН не выплачваюцца, такім чынам, у гэты перыяд яны не могуць прыняць удзел у гэтай праграме, але могуць скарыстацца дзеючымі праграмамі страхавання і назапашваць самастойна без удзелу працадаўцы і дзяржавы.

На які максімальны і мінімальны тэрмін работнік можа спыніць адлічэнні?

Абмежаванняў няма.

Актуальна: 

Для улучшения работы сайта и online-сервисов мы используем анонимные данные, передаваемые с помощью файлов cookies. Для запрета использования файлов cookies перейдите в настройки вашего браузера.

Усё зразумела